กรอบความร่วมมือแม่โขง - ล้านช้าง (Mekong - Lancang Cooperation – MLC)

พัฒนามาจากข้อริเริ่มของไทย ในปี ๒๕๕๕ ที่จะจัดการประชุมระหว่างประเทศว่าด้วยการพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำ ล้านช้าง - แม่น้ำโขง โดยมุ่งเน้นการพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ลดความเหลื่อมล้ำด้านการพัฒนาระหว่างประเทศสมาชิก และส่งเสริมความร่วมมือในประชาคมอาเซียน ได้มีการจัดตั้งกรอบความร่วมมือขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อเดือน พ.ย. ๒๕๕๘ ซึ่งมีสมาชิก ๖ ประเทศ ได้แก่ กัมพูชา สปป. ลาว เมียนมา เวียดนาม ไทย และจีน โดยปัจจุบันมีการดำเนินงานใน 5 สาขาหลัก ได้แก่ ความเชื่อมโยง ศักยภาพในการผลิต เศรษฐกิจข้ามพรมแดน ความร่วมมือด้านทรัพยากรน้ำ การเกษตรและการขจัดความยากจน ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศเสนอมอบหมายหน่วยงานด้านทรัพยากรน้ำ ทำหน้าที่หน่วยงานกลางในการประสานงานสาขาความร่วมมือทรัพยากรน้ำ

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ได้รับมอบหมายให้เป็นหน่วยหลักด้านนโยบายในการประสานงานการบริหารจัดการน้ำกับองค์กรนานาชาติ องค์การระหว่างประเทศ ความร่วมมือทวิภาคี พหุพาคี และเป็นหน่วยงานหลักในการกระจายภารกิจที่เกี่ยวข้องให้ครอบคลุมทุกหน่วยปฏิบัติ ตามมติคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ครั้งที่ 2/2561 โดยในกรอบ ความร่วมมือ MLC สทนช.เริ่มเข้าร่วมเป็น คณะทำงานร่วม สาขาทรัพากรน้ำ(ฝ่ายไทย) ตั้งแต่ ปี พ.ศ.2562 โดยผลงานในรอบ 1 ปี ที่ผ่านมา สรุปได้ ดังนี้

การร่วมลงนาม MOU
คราวการประชุมวิสามัญครั้งที่ 1 (ระหว่างวันที่ 4 - 5 มิถุนายน 2562 ) ณ นครคุนหมิง สาธารณรัฐประชาชนจีน ในการแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านทรัพยากรน้ำในฤดูน้ำมาก (1 มิถุนายน – 31 ตุลาคม) จากเขื่อนจิ่งหง และ ม่านอัน ในสาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่าง จีนและประเทศสมาชิก 5 ประเทศ
การแจ้งเตือนกรณีฉุกเฉิน
โดยในปีที่ผ่านมา มีการแจ้งเตือนการปล่อยน้ำจาก เขื่อนจิ่งหง จำนวน 4 ครั้ง ประกอบด้วย วันที่ 8 เมษายน 2562, วันที่ 3 กรกฎาคม 2562 , วันที่ 5 สิงหาคม 2562 และ วันที่ 27 ธันวาคม 2562 โดย สทนช. ได้ทำหนังสือแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและหน่วยงานในพื้นที่ 8 จังหวัดทราบ พร้อมคาดการณ์ระดับน้ำที่เปลี่ยนแปลง เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่เตรียมการรับมือกับระดับน้ำที่มีการเปลี่ยนแปลง
การเป็นเจ้าภาพในคราวประชุมหารือของคณะทำงานร่วมสาขาทรัพยากรน้ำ
ในวันที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๖๒ ณ โรงแรมอมันตา อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย เพื่อ ๑) แลกเปลี่ยนข้อมูลสถานการณ์น้ำแล้งในภูมิภาคและการพยากรณ์ ๒) นำเสนอแนวทางการตอบสนองสถานการณ์น้ำแล้งของประเทศสมาชิก (การจัดการทรัพยากรน้ำ การปล่อยน้ำจากเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำของจีนและลาว ปริมาณน้ำฝน ฯลฯ) และติดตามความก้าวหน้าในการดำเนินความร่วมมือระหว่างประเทศ และ ๓) หารือแนวคิดเบื้องต้นของความร่วมมือด้านการจัดการน้ำแล้งภายใต้กรอบความร่วมมือแม่โขง – ล้านช้าง
การเข้าร่วมประชุมโต๊ะกลมระดับรัฐมนตรีด้านการจัดการทรัพยากรน้ำ ครั้งที่ 1
เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม 2562 ณ กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน โดยที่ประชุมได้กล่าวถึง ความคืบหน้าของความร่วมมือด้านการจัดการทรัพยากรน้ำ แนวทางการพัฒนาความร่วมมือระหว่าง 6 ประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง พร้อมกำหนดบทบาทหน้าที่ของคณะทำงานร่วมฯ เพื่อการวางแผนการดำเนินความร่วมมือ กำหนดแนวทางการสื่อสาร และการตัดสินใจเกี่ยวกับความร่วมมือด้านทรัพยากรน้ำ และความคาดหวังถึงการดำเนินงานร่วมกันในระยะต่อไป เพื่อการดำเนินงานให้บรรลุผลลัพธ์ตามเป้าหมาย
  • การลงนาม MOU 4-5 มิ.ย. 62 คุนหมิง,จีน

    • MOU on Hydrological Information of Lancang River on Flood Season
    • การดำเนินการตามแผนปฏิบัติการ 5 ปี สาขาทรัพยากรน้ำ
  • การแจ้งเตือนกรณีฉุกเฉิน

    • การแจ้งเตือนการปล่อยน้ำจากเขื่อนจิ่งหง 4 ครั้ง 8 เม.ย. 62, 3 ก.ค. 62, 5 ส.ค. 62 และ 27 ธ.ค. 62
    • สทนช. ทำหนังสือพร้อมคาดการณ์ระดับน้ำ แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและหน่วยงานในพื้นที่ 8 จังหวัดทราบ เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่เตรียมการรับมือกับระดับน้ำที่มีการเปลี่ยนแปลง
  • การประชุมหารือของ JWG 10 ส.ค. 62 หนองคาย, ไทย

    • ความเข้าใจร่วมกันต่อสาเหตุหลักของสถานการณ์น้ำแล้งในลุ่มแม่น้ำโขง - ล้านช้าง
    • จีนยินดีพิจารณาการสนับสนุนประเทศสมาชิก หากเกิดสถานการณ์ฉุกเฉินด้านน้ำ
    • การพัฒนากิจกรรม "การศึกษาวิจัยร่วมกัน (Joint Study)
  • การประชุม รมต. ด้านทรัพยากรน้ำตรั่งที่ 1 17 ธ.ค. 62 ปักกิ่ง, จีน

    • แถลงการณ์ร่วม กล่าวถึง แนวทางการพัฒนาความร่วมมือระหว่าง 6 ประเทศ บทบาทหน้าที่ของคณะทำงานร่วมฯ กำหนดแนวทางการสื่อสาร และความคาดหวังถึงการดำเนินงานร่วมกันในระยะต่อไป
    • แนวทางการดำเนินการในอนาคต